Aardbevingen in Nederland

Snel naar het juiste gebied

De drie bevingsgebieden in één oogopslag

Aardbevingsgebieden in Nederland — oorzaak, diepte en zwaarste geregistreerde beving. Bron: KNMI (2025).

Gebied	Oorzaak	Diepte	Zwaarste beving
Groningen	Geïnduceerd, door gaswinning	~3 km	Huizinge 2012 — M 3,6
Limburg	Natuurlijk, tektoniek (Roerdalslenk)	~15–20 km	Roermond 1992 — M 5,8
Caribisch Nederland	Vulkanisch / tektonisch	variabel	Saba & Sint-Eustatius (vulkaanzwermen)

Alle pagina's over Nederland

Eén land, drie heel verschillende oorzaken

Wie aan aardbevingen in Nederland denkt, denkt aan Groningen. Terecht: daar vinden de meeste bevingen plaats die schade veroorzaken. Maar het land kent drie gescheiden bevingsbronnen, met fysisch volstrekt verschillende oorzaken. Het onderscheid is belangrijk, omdat het bepaalt hoe zwaar de bevingen kunnen worden, hoe diep ze zitten, en wie er verantwoordelijk is voor de gevolgen.

In Groningen zijn de bevingen geïnduceerd: ze worden opgewekt door menselijk handelen. Door decennia gaswinning klonk de diepe zandsteenlaag van het Groningenveld in. Die inklinking laadde bestaande breuken in de ondergrond, die vervolgens plotseling verschoven. Het resultaat zijn ondiepe bevingen, op ongeveer 3 kilometer, waardoor zelfs een lichte magnitude aan het oppervlak hard kan aankomen. De zwaarste tot nu toe was die bij Huizinge in 2012, met een magnitude van 3,6. De mechaniek erachter staat los van platentektoniek; lees daarover meer bij geïnduceerde aardbevingen.

In Limburg beeft de aarde om een natuurlijke reden. Daar loopt de Roerdalslenk, een tektonisch actieve breukzone die deel uitmaakt van een groter slenksysteem door West-Europa. Langs deze breuken bouwt zich, net als bij echte plaatgrenzen, spanning op die zich af en toe ontlaadt. Deze bevingen zitten dieper, zo'n 15 tot 20 kilometer, en kunnen zwaarder worden dan in Groningen. De beving bij Roermond in 1992 had een magnitude van 5,8 en is daarmee de zwaarste natuurlijke beving die in Nederland is gemeten.

De derde bron ligt ver buiten het Europese deel van het land: in Caribisch Nederland. De eilanden Saba en Sint-Eustatius zijn vulkanisch van oorsprong en liggen in een tektonisch actieve regio. Daar treden vulkanische bevingen op — trillingszwermen die samenhangen met de bewegingen van magma en gassen onder de grond. Het verhaal van die eilanden komt aan bod bij Caribisch Nederland.

In de jaren 2020 registreert het KNMI elk jaar enkele tientallen bevingen met een magnitude van 1,5 of hoger in Nederland. Het overgrote deel daarvan komt uit het Groningse gebied. Verwacht wordt dat dat aantal geleidelijk afneemt nu het Groningenveld is gesloten, maar de in tientallen jaren opgebouwde spanning ontlaadt zich nog jaren — de beving bij Zeerijp in november 2025 (M 3,4) liet dat zien. Actuele bevingen zie je op de live kaart; de volledige lijst staat in de aardbevingscatalogus van het KNMI.

Waarom beeft het in Limburg, als Nederland niet op een plaatgrens ligt?

Nederland ligt midden op de Euraziatische plaat, honderden kilometers van de dichtstbijzijnde plaatgrens. Toch staat de korst hier onder spanning: de Afrikaanse plaat duwt vanuit het zuiden tegen Europa en vanuit de Atlantische Oceaan drukt de spreidingsrug in het westen. Die krachten worden door de hele plaat doorgegeven. In de Roerdalslenk, een oude zwakke zone in de korst, ontlaadt een klein deel van die spanning zich langs breuken. Seismologen spreken van intraplaat-bevingen: ze komen minder vaak voor en zijn meestal lichter dan bevingen op een plaatgrens, maar ze zijn wel echt tektonisch. Meer over plaatgrenzen lees je bij platentektoniek, en over de breuken zelf bij breuken en verschuivingen.

De instituten die meten, beoordelen en regelen

Achter de bevingen staat een hele keten van organisaties, elk met een eigen rol. Het KNMI meet alle bevingen met een landelijk seismometernetwerk en publiceert magnitude, diepte en locatie. Het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) houdt toezicht op de winning en adviseert over de veiligheid. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen (IMG) handelt schademeldingen van bewoners af; wat dat in de praktijk inhoudt, lees je bij schade melden. De Nationaal Coördinator Groningen (NCG) leidt de versterking van onveilige woningen. En de Onderzoeksraad voor Veiligheid concludeerde in 2015 dat de veiligheid van bewoners jarenlang ondergeschikt was gemaakt aan de gaswinning — een oordeel dat het beleid blijvend veranderde.

Voor wie is deze gids?

Veelgestelde vragen

Wat zijn de oorzaken van aardbevingen in Nederland?

Er zijn drie oorzaken. In Groningen (en bij enkele kleinere gasvelden) veroorzaakt gaswinning ondiepe, geïnduceerde bevingen. In Limburg en Oost-Brabant ontstaan natuurlijke, tektonische bevingen langs de breuken van de Roerdalslenk. En op Saba en Sint-Eustatius in Caribisch Nederland komen vulkanische en tektonische bevingen voor.

Kan er een aardbeving in Nederland komen?

Ja. Het KNMI registreert elk jaar tientallen bevingen in Nederland, de meeste licht. De zwaarste natuurlijke beving sinds het begin van de metingen was die bij Roermond in 1992 (M 5,8); de zwaarste door gaswinning was Huizinge in 2012 (M 3,6). Een vergelijkbare natuurlijke beving in Zuidoost-Nederland kan opnieuw gebeuren, maar wanneer is niet te voorspellen.

Waarom zijn er natuurlijke aardbevingen in Limburg als Nederland niet op een plaatgrens ligt?

De spanning van verre plaatbewegingen, zoals Afrika dat tegen Europa duwt, wordt door de hele Euraziatische plaat doorgegeven. In de Roerdalslenk, een zwakke zone in de korst, ontlaadt die spanning zich langs breuken als de Peelrandbreuk. Dat heten intraplaatbevingen: zeldzamer en meestal lichter dan op een plaatgrens.

Waar vind ik alle aardbevingen in Nederland van 2026?

De meest recente bevingen staan op onze live kaart. De volledige, officiële lijst met datum, plaats, magnitude en diepte publiceert het KNMI in zijn aardbevingscatalogus op knmi.nl.

Zijn er in 2026 meer aardbevingen in Nederland?

Daar is geen eenvoudig ja of nee op te geven: het aantal verschilt per jaar. Voor Groningen verwachten KNMI en SodM dat het aantal bevingen na de sluiting van het gasveld op termijn afneemt, maar zwaardere bevingen blijven nog jaren mogelijk, zoals Zeerijp in november 2025 (M 3,4) liet zien. Actuele aantallen vind je bij het KNMI.

Wat was de zwaarste aardbeving in Nederland?

De beving bij Roermond op 13 april 1992, met magnitude 5,8 op ongeveer 17 kilometer diepte. Die was natuurlijk (tektonisch) en werd in een groot deel van Nederland, België en Duitsland gevoeld.

Bronnen

1. KNMI (2025), "Aardbevingen in Nederland — overzicht en seismisch netwerk", knmi.nl.
2. USGS, "Intraplate earthquakes" en "Plate tectonics", earthquake.usgs.gov.
3. SodM (2025), "Toezicht op gaswinning en seismisch risico Groningen", sodm.nl.
4. IMG (2025), "Schade door mijnbouw melden", schadedoormijnbouw.nl.
5. NCG (2025), "Versterking van woningen in het bevingsgebied", nationaalcoordinatorgroningen.nl.
6. Onderzoeksraad voor Veiligheid (2015), "Aardbevingsrisico's in Groningen", onderzoeksraad.nl.