Wat te doen bij een aardbeving

Drop, Cover, Hold: de drie stappen

Dit is het internationale standaardadvies, gebruikt door onder meer FEMA, het Rode Kruis en de Nederlandse veiligheidsregio's. Het werkt omdat het simpel genoeg is om in paniek uit te voeren. Het doel is je hoofd en romp te beschermen tegen het grootste gevaar binnenshuis: vallende voorwerpen, glas en omvallende meubels.

In Nederland zijn aardbevingen relatief licht en ondiep. Toch raden hulpdiensten in het bevingsgebied dezelfde reflex aan, omdat zelfs een lichte beving voorwerpen van planken kan werpen. Wil je weten waarom de grond in het noorden beweegt, lees dan onze achtergrond over de bevingen in Groningen.

Wat te doen per situatie

Waar je bent op het moment van de beving bepaalt wat verstandig is. De grondregel blijft hetzelfde — bescherm je hoofd en blijf waar je veilig zit — maar de uitvoering verschilt.

Thuis

Voer Drop, Cover, Hold uit op de plek waar je staat. Wacht niet om naar een andere kamer te lopen; de meeste verwondingen ontstaan tijdens het bewegen door het huis. Blijf weg van ramen, spiegels, boekenkasten en de keuken, waar vallend serviesgoed en messen extra risico geven. Ben je in de keuken bezig, zet dan zo mogelijk het gas en het fornuis uit en zak daarna pas. Slaap je en word je wakker van de beving, dan geldt een ander advies — zie de paragraaf over in bed liggen hieronder.

Op het werk

Kantoren zitten vol met dingen die kunnen vallen: monitoren, lampen, archiefkasten en plafondplaten. Kruip onder je bureau, draai je rug naar de ramen en houd je hoofd laag. Verlaat het gebouw niet via de trap zolang het trilt. Volg na afloop de instructies van de bedrijfshulpverlening en de aangewezen verzamelplaats. In hoge kantoorgebouwen kunnen de trillingen langer en heftiger aanvoelen dan op de begane grond; dat is normaal en betekent niet dat je naar beneden moet rennen.

Op school

Kinderen leren het advies het best als een eenvoudig spel: zakken, onder de tafel kruipen, vasthouden. Leraren laten leerlingen onder hun tafel of bureau gaan, met het gezicht weg van de ramen, en tellen hardop tot de beving voorbij is. Pas daarna verlaat de klas rustig en in een rij het lokaal via de afgesproken route. Voor jongere kinderen vind je toegankelijke uitleg en oefeningen op onze pagina voor kinderen, die ook in de klas bruikbaar is.

In de auto

Rem rustig af en stop op een veilige plek, weg van viaducten, bruggen, hoogspanningsmasten, gebouwen en bomen. Zet de auto in de parkeerstand, trek de handrem aan en blijf met je gordel om in de auto zitten tot de trillingen stoppen. De carrosserie biedt bescherming tegen vallend puin. Rij na afloop voorzichtig verder en let op wegschade, gevallen objecten en uitgevallen verkeerslichten.

Buiten

Loop weg van gebouwen, gevels, schoorstenen, lantaarnpalen, elektriciteitsleidingen en bomen. De meeste slachtoffers buiten vallen door neerstortend metselwerk en glas vlak langs gevels. Zoek een open plek op, ga laag zitten en bescherm je hoofd met je armen tot de beving voorbij is. Blijf daarna uit de buurt van beschadigde muren, die bij een naschok alsnog kunnen instorten.

In hoogbouw

In een flat of toren geldt opnieuw Drop, Cover, Hold; gebruik de lift niet en probeer niet via de trap te vluchten zolang het gebouw beweegt. Hoge gebouwen zijn ontworpen om mee te zwaaien, dus verwacht dat het langer naschommelt dan de beving zelf duurt. Blijf weg van glazen pui en ga niet op het balkon staan. Pas als alles stil is, verlaat je het gebouw rustig via de trap.

In bed

Blijf liggen en bescherm je hoofd en nek met je kussen. Het is veiliger om in bed te blijven dan om in het donker over rondslingerende spullen naar een tafel te lopen. Een uitzondering geldt als er een zware hanglamp of een groot schilderij boven je bed hangt; rol dan op de grond naast het bed, weg van het gevaar. Houd schoenen en een zaklamp binnen handbereik voor na de beving, want de vloer kan vol glas liggen.

Speciale doelgroepen

Niet iedereen kan zich snel laten zakken of zelfstandig dekking zoeken. Voor deze groepen is voorbereiding extra belangrijk.

• Kinderen: oefen de drie stappen vooraf als een spel, zodat het een reflex wordt. Spreek een verzamelplaats en een contactpersoon af.
• Ouderen: wie moeilijk kan knielen, gaat zittend op een stoel zitten, buigt voorover en beschermt hoofd en nek met de armen, weg van ramen.
• Mensen met een mobiliteitsbeperking: blijf in de rolstoel, zet de remmen vast en bescherm hoofd en nek; leg vooraf vast wie kan helpen met evacueren.
• Huisdieren: laat dieren tijdens de beving met rust — ze zoeken zelf dekking. Pak ze pas daarna rustig op, want geschrokken dieren bijten of vluchten.

Voor de beving: bereid je voor

In een bevingsgevoelig gebied loont voorbereiding. De maatregelen hieronder kosten weinig en maken het verschil als het misgaat.

Na de beving: blijf alert

Wanneer de trillingen stoppen, is het gevaar niet voorbij. Houd rekening met naschokken, die uren of zelfs dagen later kunnen komen en losgekomen constructies alsnog kunnen laten instorten.

Hoe je schade vaststelt, je woning veilig verlaat en melding maakt, lees je verder in onze gids over wat te doen na een beving.

Hardnekkige mythes ontkracht

Rond aardbevingsveiligheid circuleren adviezen die ooit gangbaar waren, maar inmiddels door onderzoek zijn achterhaald. Vier ervan kunnen je juist in gevaar brengen.